۱۳۹۱ فروردین ۲۷, یکشنبه

فراستی٬ جیرانی٬ مستغاثی: سه تفنگدار سیستم امنیتی در سینمای ایران


در برنامه‌ای که اختصاص به نقد «قلاده های طلا» داشت٬ مسعود فراستی «قلاده‌های طلا» را فیلمی داسنت که «سفارشی نیست»‌ از «دغدغه‌های فیلم‌ساز» نشات گرفته است. وی همچنین معترضان به نتایج پس از انتخابات را «جانور» خواند و به تحسین فیلم طالبی پرداخت.
اما مسعود فراستی کیست که پای ثابت برنامه‌های فریدون جیرانی است؟ آبشخور نظرات فراستی کجاست؟ و چرا برنامه هفت محل اصلی طرع دعاوی او علیه سینماگران مستقل و دفاع از فیلم‌های امنیتی و کارگردانان درخدمت سیستم امنیتی جمهوری‌اسلامی است؟
دفتر هفت تیر
مسعود فراستی بارها در رسانه‌های مختلف٬ به تخریب کارگردانان مستقل ایران پرداخته و آن‌ها را با بدترین الفاظ نقد کرده است. شاید حمایت وی از «قلاده‌های طلا» نیز برای بسیاری عجیب نبود٬ چرا که نخستین باری نبود که وی چنین مواضعی اتخاذ می‌کرد، اما او که میهمان تقریبا دائمی هفت به مجری‌گری فریدون جیرانی است، در ماه‌های اخیر نقش فعال‌تر و آشکارتری به عهده گرفته است.
یک خبرنگار حوزه سینما که ساکن تهران است٬ در این‌باره به «صبح‌امروز» می‌گوید: «برنامه هفت و جهت‌گیری‌های آن در دفتر میدان هفت تیر تعیین و سپس به اجرا در می‌آید».
وی درباره این دفتر می‌گوید: «این دفتر که از محل‌های امن وزارت اطلاعات است٬ سه عضو اصلی دارد: سعید مستغاثی، فریدون جیرانی و مسعود فراستی. این سه نفر که سابقه فعالیت سینمایی دارند، در این دفتر که از سال ۱۳۸۲ تاسیس شده٬ فعالیت‌های سینمایی را رصد می‌کنند و درواقع بازوی فرهنگی وزارت اطلاعات در بخش سینما هستند. کلیه فیلم‌نامه‌هایی که به مسایل سیاسی می‌پردازد٬ برای این دفتر ارسال می‌شود تا مورد کارشناسی قرار بگیرد. فیلم‌نامه‌ها و طرح‌های تهیه شده توسط این دفتر برای وزارت اطلاعات فرستاده می‌شود و از آن طریق در اختیار فیلمسازان “خودی” قرار می‌گیرد. اعضای این دفتر در نوشتن برخی از فیلمنامه ها هم همکاری دارند».
وی در تایید حرف خود به سخنان ماه گذشته محمدرضا شریفی‌نیا اشاره می‌کند که در نشستی در «کافه سینما» گفته بود که «در نوشتن فیلم‌نامه اخراجی‌ها کسانی شرکت داشته‌اند که نمی‌خواهند نام‌شان اعلام شود و همه آ‌ن‌ها حرفه‌ای هستند».
وی ادامه می‌دهد: «دفتر هفت تیر علاوه بر مشارکت در نوشتن اخراجی‌ها، ارائه دهنده اصلی طرح “قلاده‌های طلا” است». فیلمی که توسط ابوالقاسم طالبی و با «بودجه باز» ساخته شده است. گفته می‌شود طالبی مسوول بخش فرهنگی وزارت اطلاعات در اصفهان بوده و در زمان وزارت علی فلاحیان٬‌با ماموریت تاسیس یک مجله سینمایی به تهران آمده است.
نکته جالب در این میان اما چیز دیگری است. هر سه این افراد فریدون جیرانی٬ مسعود فراستی و سعید مستغاثی – سابقه مخالفت با جمهوری‌اسلامی را در کارنامه خود دارند. فریدون جیرانی که پیش از این سریالی علیه مجاهدین خلق ساخته و گفته می‌شود متن نهایی سریال جدیدش – که پیرامون چپ در ایران است – آماده است٬ از خبرنگاران روزنامه اطلاعات و عضو حزب توده بوده است. وی در زمان بازداشت گسترده اعضای حزب توده در سال ۶۲ پس از چندین بار احضار و بازجویی٬ با دادن تعهد آزاد شد٬ اما از روزنامه اطلاعات اخراج شد.
وی بار دیگر در سال ۸۲ و در جریان بازداشت٬‌ احضار و بازجویی از اهالی سینما که توسط اداره اماکن اداره می‌شد٬ احضار شد. جیرانی در آن زمان سردبیر هفته‌نامه «جهان سینما» بود. تعهد وی به همکاری با نیروهای امنیتی باعث شد که وی بودجه لازم برای تاسیس «دفتر هفت تیر» را دریافت کند. وی سریالی را برای شبکه دوم صدا و سیمای جمهوری‌اسلامی ساخت که با اعتراض بسیاری از نیروهای سیاسی و روشنفکران مواجه شد. جیرانی اکنون نیز مجری برنامه سینمایی هفت است که به طور زنده از صدا و سیما پخش می‌شود.
مسعود فراستی که تقریبا نقش منتقد ثابت برنامه هفت را دارد٬ دارای مدرک لیسانس هنرهای تجسمی و فوق‌لیسانس اقتصاد سیاسی و جامعه‌شناسی از فرانسه است. فراستی در زمان تحصیل در فرانسه به عضویت سازمانی انقلابی وکمونیستی در آمد . که بعدها به رنجبران تغییر نام داد درآمد و سخنگوی آن شد. وی در جریان برخورد با اعضای این حزب بازداشت و در زندان به همکاری با نیروهای امنیتی پرداخت. بسیاری از زندانیان دهه ۶۰ از وی با عنوان یکی از سه دستیار «حاج ناصر»٬ رییس شعبه ۵ اوین نام می‌برند.
وی پس از آزادی از زندان در نشریاتی چون سروش – وابسته به صدا و سیما – و سوره وابسته به حوزه هنری نقد سینما می‌نوشت. فراستی هم‌چنین از داوران «سینمای دفاع مقدس» بوده و به تدریس در دانشکده‌ها پرداخته است.
سعید مستغاثی٬ که برخلاف دو نفر قبلی علاقه چندانی به حضور علنی ندارد و در «دفتر هفت تیر» نیز مسوول برنامه‌ریزی٬ مطالعه و نوشتن فیلم‌نامه‌هاست٬ از جمله اعضای سازمان مجاهدین خلق بوده که در دهه ۶۰ بازداشت شده است. وی نیز از جمله افرادی است که پس از بازداشت به همکاری با ماموران امنیتی پرداخت.
مستغاثی تاکنون چندین مستند تلویزیونی ساخته و کارگردان فیلمی با نام «راز» برای نیروی «بسیج» هم بوده است. مستغاثی در سالهای ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۴ سردبیر مجله هفتگی سینما و همچنین رویداد هفته بود. وی از آغاز تاسیس انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی ایران در سال ۱۳۷۴، عضو آن بود و از سال ۱۳۸۶ وارد شورای مرکزی آن شد و در سال ۱۳۸۷ به ریاست این انجمن انتخاب گردید.وی همچنین در دوره‌های مختلف عضو هیئت‌های داوری این انجمن بوده‌است و در سال ۱۳۸۷ نیز عضو هیئت داوران بخش فیلم‌های اول و دوم جشنواره فیلم فجر بود.
صبح امروز